ARTES Database
Archive and Repository of Texts and Statutes
Collections
1395 – Escatocollo
[476] In nomine domini nostri Yesu christi, Anno nativitatis eiusdem Millesimo trecentesimo nonagesimo quinto, inditione tertia, die quintodecimo mensis junij, pontificatus domini nostri domini Bonifacij pape VIIIJ. Convocatis et ad Collegium invicem congregatis doctoribus scientie medicine Collegij eiusdem scientie Civitatis Bononie in sacristia ecclesie cathedralis sancti Petri Bononie, eidem ecclesie contigua et connexa, per Franciscum quondam …… nuntium et bidellum specialem dicti Collegij pro hac die et hora et ad infrascripta peragenda de mandato sapientis viri magistri Anthonij de ferris, honorabilis prioris dicti Collegij, in qua congregatione interfuerunt ultra quam due partes doctorum et magistrorum dicti Collegij representancium et qui soliti sunt representare dictum Collegium, quorum doctorum nomina sunt hec, videlicet dictus magister Anthonius prior dicti Collegij, Magister Johannes de Cazano, Magister Baldexar de Confortis, Magister Martinus de Ricardis, Magister Petrus de Varignana, Magister Johannes de Mulio, Magister Franciscus Aristotiles, Magister Paulus de Calorijs, Magister Bartholomeus de Barberijs et Magister Guizardus Misini. Ipsi omnes doctores, sic ut premittitur, congregati, tanquam representantes Collegium doctorum scientie medicine Civitatis Bononie, suprascripta statuta ex alijs antiquis statutis et constitutionibus dicti Collegij per ipsos doctores extracta et etiam de novo facta et ordinata in presenti volumine, qui est cartarum undecim, descripta et sub debitis Rubricis seriose collocata, et omnia et singula in eis contenta unanimiter et concorditer tanquam Collegium antedictum, dicto magistro Johanne de Cazano dumtaxat excepto, qui ascentire noluit sed pocius contradixit, publicaverunt et approbaverunt ac etiam confirmaverunt et pro validis publicatis et approbatis per quenlibet cuius interest vel in futurum possit interesse haberi, voluerunt et decreverunt. Volentes ijdem prior et doctores ut collegium antedictum ipsa statuta, ut premittitur, de novo edita et ordinata et omnia et singula in eis contenta, et prout eorum tenor et forma disponit et in eis ordinatum est, inviolabilliter observari. Jnsuper predicti dominus prior et doctores suprascripti et ipsorum quilibet ut Collegium antedictum, dicto magistro Johanne de Cazano, ut premittitur, dumtaxat excepto, tactis scripturis, iuraverunt corporaliter ad sancta dei evangelia predicta statuta et omnia et singula in eis contenta perpetuo observare et adimplere, rogantes me Rainaldum notarium infrascriptum quod de premissis omnibus publicum confitiam instrumentum.
Acta fuerunt predicta Bononie in sacristia dicte ecclesie cathedralis sancti Petri Bononie, presentibus presbitero Johanne Rectore parochialis ecclesie sanctorum Jacobi et Philippi de Platisijs Bononiensi, Karolo quondam Fulchi de Argelata, cive Bon. et francisco.
(L. + S.) Ego Rainaldus natus Comacini de Formaglinis Civis Bononiensis, publicus jmperiali et Comunis Bononie ac curie episcopalis Bononie auctoritate notarius, publicationi, approbationi et confirmationi dictorum statutorum ac etiam prestationi dicti iuramenti et omnibus et singulis in suprascripta publicatione descriptis, dum sic, ut premittitur, agerentur et fierent presens fui, eaque rogatus scribere publice scripsi et subscripsi signumque meum solitum apposui in fidem et testimonium omnium premissorum et scripsi, subscripsi.
MCCCLXXXXVIJ, inditione quinta, die trigesimo mensis martii presentata fuerunt suprascripta statuta medicorum et dimissa michi Jacobo infrascripto per M. Baldassarem de Confortis [477] priorem, ut asseruit esse, collegij medicorum phisice civitatis bononie ad Cameram Actorum populi Bononie, et dimissa penes Jacobum quondam Mathey de Blanchittis notarium suprascripte camere actorum predicte, presentibus Jacobo dominici de Castagnolo, Bertolutio Cippi Azonis notarii, testibus.
In Christi nomine amen. Anno Nativitatis eiusdem Millesimo Trecentesimo Nonagesimo sexto, Indictione iiii, die vigesimo sexto mensis octobris. Tempore pontificatus domini Bonifatij divina providentia pape noni. Magnifici et potentes dominj, domini Antiani Consules et vexillifer iusticie populi et comunis Bononie in eorum audientia secreta congregatj, sita in palatio eorum residentie una cum honorabilibus dominis de collegio Confaloneriorum et Massariorum artium dicti populi et comunis in sufficienti et legitimo numero, considerantes statuta doctorum scientie Medicine civitatis Bononie in Millesimo Trecentesimo septuagesimo octavo fuisse compillata de mense Junij et demum legitime confirmata et approbata per collegium doctorum predictorum et in eodem collegio tempore huiusmodi compillationis et confirmationis multos et quam plures doctores in scientia predicta ac moribus et consilio singulares et excellentes extitisse, per quos statuta predicta examinata et diligenter inspecta fuerint, et per quos, ut firmiter credendum est, provisum, statutum et ordinatum fuit omne id, et quicquid statuendum, providendum et ordinandum erat in futurum pro honore et conservatione studij et doctorum scientie predicte, ac etiam pro utilitate congrua doctorum dicti collegij ac scientie prelibate et scolarium in ipsa scientia studentium et cupientium proficisci in eadem, considerantes quod etiam statuta predicta eodem anno Millesimo trecentesimo septuagesimo octavo fuisse legitime approbata per statutarios a comuni Bon. tunc deputatos viros excellentes, sicut ab experto ac etiam fama docuit, a quibus non est credendum talem approbationem processisse si statuta ipsa in aliquo defecissent, et quod in rebus novis statuendis evidens necessitas vel utilitas esse debet ut dissedatur ab his, que diu equa visa et probata fuerunt et sunt, considerantes denique post predictam compillationem, confirmationem et approbationem statutorum a modico tempore citra non nulla fuisse ordinata, statuta et provisa per doctores collegij scientie prelibate, que, ut plurimum, tendebant potius ad utilitatem particularem aliquorum de dicto collegio et damnum et dedecus aliorum de collegio prelibato quam ad studij predicti seu universitatis utilitatem, inter que sic noviter compillata, provisa et ordinata reperitur, de anno Millesimo trecentesimo nonagesimo quinto, quedam provisio seu constitutio facta, continens in effectu quod nullus civis Bon. doctoratus vel doctorandus in scientia predicta possit, vel debeat, seu presumat legere lecturam ordinariam de mane nisi prius per spacium saltim duorum annorum ad minus legerit publice in scolis lecturam extraordinariam post prandium, sub pena perpetue privationis dicti collegij et honoris et utilitatis dicti collegij et alijs penis in eadem declaratis, de qua constat latius ex scriptura rogata per Johannem Martinj de Dugliolo notarium Cognoscentes quoque prefati Magnifici domini Antiani et dominj de Collegio predicto Confaloneriorum et Massariorum scandala et divisiones, que hactenus et de presentj orta et orte fuerunt et sunt inter doctores et scolares scientie [478] prelibate et in futurum verissimiliter orirentur, si talis provisio et constitutio et non nulle alie que a quatuor annis citra, et seu quatuor proxime preteritis, compillate et ordinate fuerunt servaremur; et quod ad conservationem studij scientie prelibate nichil utilius esse censetur, quam statuta et ordinamenta vetera, equitatem et iusticiam in se continentia, et que diu probata et observata sunt, observari debere, et ab illis non discedj et talia sic noviter et post dicta statuta vetera que honorem et utilitatem certorum et non universorum concernere, immo tollere libertatem tam Studij Bon. quam doctorum civium civitatis Bon. tantummodo censentur, penitus in irritum revocare, ut sic cives Bon. iuniores in dicta scientia doctorati et doctorandi, et qui in ea cupiunt et conantur proficisci ad studendum et legendum fortius et magis assidue in studendo et legendo animentur et concurrere possint et valeant in lecturis scientie predicte, maxime ordinarijs, et que ordinarie de mane leguntur cum alijs doctoribus dicte scientie antiquioribus, per quorum concursum seu concurentium, doctores antiqui scientie predicte legentes, timentes eorum honorum et famam non diminui, et iuniores cupientes eorum honorem et famam augeri studio assidue et subtiliter intendent et scolaribus deservient et sic valentiores devenient, propter quod studium in scientia predicta conservabitur et augumentabitur; volentes insuper in predictis de salubri remedio utilitati et conservationi dicti studij providere, prehabitis super predictis et infrascriptis ratiocinijs quam pluribus inter eos, et etiam quam plurium aliorum civium consilijs auditis, factoque et solemniter inter prefatos dominos Antianos et dominos de collegio celebrato scrutinio, et legitime obtento partito, vigore et auctoritate potestatis et arbitrij prefatis dominis Antianis et etiam dominis de collegio concessorum et attributorum, et pro utilitate evidentj et conservatione et augumento studij scientie predicte, et omnj modo, iure, via et forma, qua et quibus melius potuerunt, providerunt, ordinaverunt, statuerunt, decreverunt et firmaverunt, quod predicta statuta collegij doctorum dicte scientie medicine in dicto Millesimo Trecentesimo septuagesimo octavo compillata et approbata, ut supra dictum est, tamquam equa et iusta et dicto studio utilia debeant de cetero per doctores collegij scientie predicte et per quemlibet eorum et per ipsum collegium doctorum et per scolares et alios quoslibet, cuiuscumque gradus, qualitatis et conditionis existant, inviolabiliter observarj, et sint et esse censeantur et intelligantur ex nunc et de cetero statuta et ordinamenta collegij doctorum dicte scientie et scolarium universitatis scientie predicte, salvis semper manentibus statutis comunis Bononie per Comune Bon., seu per statutarios dudum a dicto comuni electos, hodie vigentibus, de studio et universitate scientie predicte disponentibus; quibus per supradicta vel infrascripta nullatenus derogetur. Et quod teneantur et debeant predicti doctores et collegium doctorum, scolares et alij ad quos tangerent dicta statuta et ordinamenta collegij doctorum sic compillata et approbata in dicto Millesimo Trecentesimo septuagesimo octavo, in cunctis que disponunt, servare et adimplere, et supradictam constitutionem et seu provisionem factam, rogatam per dictum Johannem de dugliolo notarium et contenta in ea et cetera alia statuta, ordinamenta et constitutiones dicti collegij doctorum, seu per ipsum collegium post dicta statuta vetera, et eorum approbatione facta et ordinata aliquo tempore a Millesimo Trecentesimo nonagesimo primo citra, iurata vel non iurata, que non fuerint in consilio generali comunis Bon. legitime approbata et confirmata, tamquam inutilia et damnosa studio scientie predicte, et contenta in eis, in irritum cassaverunt, et declaraverunt cassa esse et nullius valloris vel momenti, et de cetero perinde censeri et haberi ac si numquam facta vel compillata fuissent. Et quod dictum collegium doctorum vel [479] aliqui de collegio predicto non audeant vel presumant de cetero talem constitutionem vel provisionem, qualis et prout fuit et est dicta constitutio et provisio rogata per dictum Johannem notarium, vel ei in effectu similem, aut aliquam provisionem, constitutionem, vel ordinationem, statutum vel decretum facere, vel ordinare, nisi ipsa et ipsam et tale quidquid sic provideretur vel ordinaretur fieret et procederet de consensu et consilio omnium doctorum de dicto collegio, vel saltim sex partium ex septem partibus ipsorum doctorum collegij predictj presentium in civitate Bon., vel comitatu seu districtu eiusdem et [inter] se concordantium; de quorum consensu et voluntate apparere debeat per scripturam publicam, et etiam nisi approbatum fuerit per dominos antianos et dominos de collegio et Confaloneriorum et Massariorum artium per tempora existentium et si aliter vel contra fieret, vel provideretur, non valeant ipso iure et pro non factis habeantur. Et nichilominus contrafaciens quilibet penam incurrat, vice qualibet, infrascriptam. Providentes insuper et mandantes quod dictum collegium doctorum, aut aliquis de dicto collegio, vel alius doctor, vel scolaris scientie predicte, vel aliquis alius cuiuscumque status et conditionis existat, non audeant vel presumant de cetero dicere, consulere vel arengare in dicto collegio doctorum, vel universitate scolarium scientie predicte, aut alibi, aut proponere, seu providere, vel ordinare nec procurare vel supplicare quod dicta provisio et constitutio, rogata per dictum Johannem, aut aliqua alia provisa vel ordinata per dictum collegium a dicto Millesimo Trecentesimo nonagesimo primo citra, debeant observarj, vel quod contra aliquem vel aliquos doctores scientie predicte vel de dicto collegio doctorum aut de universitate predicta vigore vel occasione dicte provisionis et constitutionis rogate per dictum Johannem, vel aliquarum aliarum factarum a dicto Millesimo Trecentesimo Nonagesimo primo citra, ut dictum est, aliquid fiat, provideatur, vel decernatur, aut aliqua noxia, novitas fiat, vel attentetur contra aliquem de dicto collegio doctorum, vel aliquem alium, nec contra aliquam aliam personam possit aliquis cuiuscumque status, officij, vel conditionis existat, aliquam noxiam, novitatem facere vel attentare aut procurare, vel prosequi circa premissa, vel occasione premissorum, et maxime ex eo quod aliquis, vel aliqui doctores, scientie predicte vel de dicto collegio doctorum procurasset, vel procurasse diceretur, dictam provisionem et constitutionem, rogatam per dictum Johannem notarium, infirmari tolli, vel annullarj, seu etiam dicta statuta vetera observari, sub pena centum Bon. aurj pro quolibet contrafaciente in aliquo de capitulis et partibus huius provisionis et pro qualibet vice, pro dimidia comunj Bonon. et pro alia dimidia denuncianti, vel accusanti, seu leso, applicanda et de facto auferrenda per quemlibet officialem comunis Bon. requisitum pro predictis, nulla servata solemnitate iuris vel statutorum, pena ipsi officiali requisito et negligentj eam exigere, pro qualibet vice Quinqueginta Bon. auri de suo salario retinenda. Mandantes demum et providentes contenta in presenti provisione et ordinamento debere de cetero ab omnibus cuiuscumque status et conditionis existant, dignitatis vel officij, inviolabiliter observarj; ad quorum observationem domini Antiani et dominj de collegio, qui per tempora erunt, ac etiam potestas et capitaneus populi, et quilibet alius officialis dicti comunis solicitent et intendant quotiens fuerint requisiti, sub penis et alijs supradictis; de quibus omnibus et singulis prefati dominj Antiani et domini de collegio voluerunt et mandaverunt quod per me Tadeum Nanini de Mamelinis notarium, et nunc notarium pro comuni Bonon. officio reformationum, de predictis omnibus publica fiat scriptura et provisio.
(L. + S.) Ego Tadeus filius Nanini de Mamelinis, civis Bon., publicus Jmperiali et comunis Bon. auctoritate notarius, et nunc notarius officio Reformationum [480] populi et comunis Bon., predictis omnibus interfui, eaque rogatus ac de mandato dictorum dominorum Antianorum et de collegio, publice scripsi et subscripsi.
Ego Franciscus quondam Jacobj de Moneta, civis Bon., publicus Jmperiali et comunis Bononie auctoritate notarius, et nunc notarius prefatorum dominorum de collegijs, predictis omnibus interfui et de mandato dictorum dominorum de collegijs me subscripsi, scripsi.
In christi nomine amen. Anno nativitatis eiusdem Millesimo Trecentesimo Nonagessimo septimo, Indictione quinta, die tertio decimo mensis Novembris, tempore Pontificatus dominj nostri dominj Bonifacij divina providentia pape nonj. Magister Antonius de Ferris, prior, congregatis et choadunatis omnibus doctoribus et magistris collegiatis, seu maiori parte eorum, proposuit, quod si aliquis esset qui vellet proponere aliquid quod foret utille pro dicto collegio, deberet proponere; tunc surexit Magister Johanes de Muglio [qui] proposuit et arengavit quod utile esset providere, decernere et deliberare quod nul[l]us in facultate medicine doctoratus, vel doctorandus, debeat vel possit de ceptero petere vel procurare aggregarj dicto collegio, nisi talis agregandus vel incorporandus, saltem post publicam suam, per trienium legerit publice in scolis aliquem librum vel tractatum. Et quod dominus prior dicti collegij non possit aliquid facere vel atentare vel proponere, quod habeat contempnere honorem vel utilitatem dicti collegij, nisi primo hoc deliberaverit cum omnibus consiliarijs vel maiorj parte eorum secundum quod per statutum collegij dominorum doctorum collegij Juristarum est provisum. Qui dominus prior et omnes alij doctores et Magistri jnfrascripti, qui representant et soliti sunt representare totum collegium facultatis medicine, considerantes omnia predicta esse utilia et cedere ad honorem, exaltationem et bonum regimen dicti collegij, si predicta provideantur et firmentur, maxime atento quod per collegium doctorum Iuristarum ita est statutum, ideo providerunt, decreverunt, firmaverunt et deliberaverunt et statuerunt, posito prius partito ad fabas albas et nigras, prout moris est eorum; in quo non interfuit nisi una faba nigra, et obtempto, secundum formam statutorum dicti collegij facultatis medicine, quod nullus doctoratus vel doctorandus in dicta facultate possit, vel debeat, incorporarj vel agregarj ut incorporatus dicto collegio, nisi publice legerit per trienium in scolis et de hoc fecerit fidem legiptimam tempore quo pecierit talem incorporationem et agregationem fierj, et tunc sic incorporatus gaudeat omnj comodo et privilegio incorporatorum. Et aliter vel allias facta incorporatio non teneat ipso iure. Et incorporantes contra vel preter dictam formam sint privatj omnj honore dicti collegij per quinque annos. Et talis sic incorporatus perpetuo non possit incorporarj dicto collegio.
Ac etiam statuerunt, providerunt et deliberaverunt quod pirior nullam postam vel aliquid aliud possit proponere tempore suj officij in dicto collegio, nisi primitus illud tale proponendum deliberaverit et obtinuerit inter omnes consciliarios, vel maiorem partem eorum quod sic proponatur, et de hoc constare debeat per scripturam notarij dicti collegij, alias talis propositio et posta, etiam si a toto collegio fuerit obtenta, non teneat et ipso jure sit nulla, et quicquid ex ea fuerit secutum. Et prior sic proponens sit periurius et privatus omni honore dicti collegij, et cadat in penam vigintiquinque librarum bon. applicandam dicto collegio.
Nomina vero doctorum qui interfuerunt omnibus predictis, sunt hi, videlicet: [481]
Magister Antonius de Ferris, prior dicti collegij.                         Magister Franciscus aristotilis.
Magister Baldassare de confortis.                          Magister Bertolomeus Rizolus.
Magister Martinus de Ricardis.                            Magister Guizardus de principi[bu]s.
Magister Iohanes de Muglio.                              Magister Petrus de Argelata.
Magister Bandinus de muglio.
Qui Magister Antonius de Ferris, prior predictus, de consensu suprascriptorum doctorum, et omnes suprascripti doctores de mandato dicti dominj prioris, sponte juraverunt corporaliter ad sancta dei evangelia, manu tactis scripturis, predicta statuta et omnia contenta in eis perpetuo observare et adimplere, nec contra predicta, vel aliquod predictorum, non contravenire per se vel alium quoquo modo, aliqua ratione vel causa, et etiam juraverunt predicta statuta nullj alterj propalare, vel manifestare, sed pocius in secreto apud se retinere; mandantes me notarium infrascriptum ut de predictis omnibus publicum conficerem jnstrumentum.
Actum Bononie in sacristia sancti Petrj Maioris de Bononia, presentibus Magistro Lodovico filio Antonij de Ianua, Bononie studenti, Nicolao filio zechi de Regno, Magistro Beltrame filio Guglielmj de faba, bononie studenti, testibus omnibus ad predicta adhibitis vocatis et rogatis.
(L. + S.)Ego Johanes, filius M. Martinj de Ricardis, civis bon., publicus imperialj et Comunis Bononie au[c]toritate notarius et nunc doctorum dicti almj collegij, predictis omnibus interfuj et rogatus scribere publice scripsi, subscripsi.