ARTES Database

Archive and Repository of Texts and Statutes

Collections

Home Database Textus 1395 – Rubrica 004: De modo et forma conservandi studium in civitate bononie circha sedem ordinariam in medicina et de presentatione ad privatum vel publicum examen fiendum per doctores medicine

1395 – Rubrica 004: De modo et forma conservandi studium in civitate bononie circha sedem ordinariam in medicina et de presentatione ad privatum vel publicum examen fiendum per doctores medicine

Considerantes quod propter lecturam ordinariam in medicina, atributam doctoribus nostri collegij et continuatam per eos, studium medicine in civitate Bononie est auctum et conservatum, constituimus et firmamus quod ipsum collegium et doctores eiusdem collegij vinculo sacramenti, ab eis et quolibet eorum prestandi, teneantur facere et curare quantum in eis est, et eorum fuerit possibilitas, quod doctores medicine civitatis Bononie et maxime nostro collegio aggregati, legant et presint lecture ordinarie de mane, ut moris est et fuit per tempora longiora, et quod ipsi doctores col[l]egiati, ut supra, tantum, et nullus allius, presint lecture ordinarie supradicte, vel legant ordinarie de mane, et quod per aliquem quovis modo, colore vel causa non possit aliquis doctor civis bononiensis inpediri, neque ab ipsis doctoribus col[l]egiatis removerj predicta sedes ordinaria. Et ad huiusmodi observationem teneantur dicti doctores et collegium prestare auxilium, conscilium et favorem ac juvanem pro premissorum efficaciter observatione. Sed si contingat, quod deus advertat, aliquem nostrum doctorem, ut supra, quovismodo impediri vel molestarj in dicta lectura, vel aliquem alium doctorem velle legere ordinarie de mane vel preponi ipsi lecture quovis modo vel colore, ad eius jnstantiam, aliter non, teneantur omnes doctores dicti collegij toto posse resistere, et quibuscumque modis, etiam per desistentiam a lectura dictorum doctorum civium et desistenciam a cura jnfirmorum et a conscilio dictorum doctorum in quibuscunque casibus emergentibus in civitate Bononie. Et prior, qui pro tempore fuerit, vel alius eius locum tenens, tunc teneatur mandare predictas desistentias et allia quecumque viderentur expedire pro observatione predictorum, sub pena ipsi priori, vel eius locum tenenti, quingentorum florenorum aurj, applicandorum pro tercia parte camere Comunis Bononie et pro alia tercia parte Collegio, antedicto, et pro reliqua tercia parte domino Potestati Bononie. Et ipse Dominus Potestas ex officio ipsius teneatur dictam penam, ut supra, exigi facere et executionj mandare et nichilominus ipso jure et facto sit privatus a dicto collegio; et ad eamdem penam teneatur quilibet doctor ei non parens in predictis mandatis desistentiarum, vel aliqua earum. Volumus etiam quod quilibet forensis examinandus, antequam admittatur ad privatum examen, jurare teneatur, tempore presentationis de ipso fiende priorj, in manibus prioris qui pro tempore fuerit, vel offitium prioratus gerentis, vel alterius cuj prior vel eius [459] vices gerens, com[m]iserit, de non legendo ullo tempore sponte vel choacte, cum alicuius mandato vel sine, in medicina de mane ordinarie in Civitate Bononie, vel lecturam de mane suscipere directe vel indirecte, nec non similiter jurare de non procurando vel at[t]entando agregarj collegio predicto, vel in eo assumj, et de non presentando nullo tempore per se vel alium aliquem scolarem ad aliquod examen privatum vel publicum fiendum in scientia medicine, et non tradendo per se vel alium [ullo] tempore alicuj, promovendo ad doctoratum in dicta scientia medicine in ipsa civitate bononie, librum vel insignia aliqua doctoratus, et de non exercendo actum aliquem de predictis vel aliquem alium pertinentem ad doctores collegij tantummodo, sponte vel coacte, cum alicuius mandato vel sine, ut supra, sub pena quingentorum florenorum aurj a quolibet et qualibet vice exigenda et com[m]ittenda quotiens contrafactum fuerit, et applicanda ut supra, que pars applicanda collegio remitti non possit directe vel per obliquum. Que omnia collegium et doctores dicti collegij effectualiter et precise observare debeant ut supra. Teneatur etiam dictus forensis presentandus, ut supra, jurare, ut supra, de non veniendo ad publicum, vel accipiendo jnsignia doctoratus prius alibi quam in civitate Bononie et etiam teneatur dictus examinandus jurare de non faciendo nec veniendo contra aliquam nostrarum constitutionum. Providentes etiam quod contra predicta vel aliquid predictorum non possit arengari, consuli aut fierj aliqua dispensatio, suspensio, annulatio vel revocatio, modo aliquo, causa vel colore. Et si contingeret per alliquem, vel aliquo predictorum, arengando, consulendo, proponendo vel consentiendo tacite vel expresse, aut provenienti ad aliquem actum per quem predicta, vel aliquid predictorum, peterentur, obtinerentur, vel obtinerj possent directe vel per obliquum, ipso jure in penam incidat quingentorum florenorum aurj, com[m]ittenda et applicanda, ut supra. Et nichilominus talis contrafatiens omni honore, jure et comodo dicti collegij sit ipso jure et facto privatus perpetuo, in quo nunquam possit agregari. Verum autem Civem civitatis bononie et verum Bononiensem intelligimus, qui sit vere et naturaliter civis bononie originarius origine propria et paterna, vel propria et avita, vel propria et proavita. Propriam autem debeat vere probarj, ut in principio sub Rubrica de personis que possunt esse de collegio habetur. Que probatio fiat et fieri debeat coram priore collegij, qui pro tempore fuerit, nec non et quatuor doctoribus de antiquioribus dicti collegij specialiter ad hec ellectis et deputatis per collegium antedictum, qui antiquiores sint secundum ordinem dicti collegij. Qui prior et quatuor doctores predicti simul omnes recipiant probationes predictas per se tantum et fideliter et diligenter advertant, sub vinculo juramenti, ne aliqua fraus com[m]ittatur. Et si ipsi, vel aliquis alius doctor dicti collegij, sciret vere, presumtive, vel probabiliter aliquam fraudem com[m]itti, teneatur statim notificare dicto priori dicti collegij, vel eius locum tenenti; qui prior, vel eius locum tenens, teneatur statim ipsum collegium  et doctoribus ipsius notjficare, ut ipsi provideant omnibus modis et remedijs ne fiat fraus aliqua, tenendo in secreto nomen doctoris, qui hoc notificaverit, si ipse doctor voluerit, sub pena cuilibet doctori non notificanti, ut supra, ducentorum florenorum aurj applicandorum, ut supra; et per notarium collegij probationes et allia in actis reducantur. Qui prior et allij quatuor doctores antiquiores ante omnia jurent corporaliter ad sancta dei evangellia in predictis, remotis hodio et amore, timore, prece et precio, se dictas [460] probationes legaliter et fideliter audire et recipere, secundum quas cum civem, vel non civem, quo ad predicta, pronumptiet et pronumptiare teneatur prior collegij secundum relationem dictorum doctorum, si concordes fuerint, alias prout maior pars eorum concors fuerit. Que pronumptiatio et declaratio fiat in presentia collegij et doctorum eiusdem, cui pronumptiationj stetur, nec contra ipsas quoquo modo fieri possit aut disponj, sub pena periurij.

 

Francesco Cagliani