ARTES Database
Archive and Repository of Texts and Statutes
Collections
1405 – Rubrica 111: De electione statutariorum et eorum offitio
Item statuerunt et ordinaverunt quod presentia statuta et contenta in ejs, debeant durare vigintiquinque annis, et quod antea mutarj, corrigi, tollj, cassarj, innovarj aut de eis aliquid diminuj non possit, nisi quatenus liceret ex forma aliquorum statutorum. Et quod in vigesimo quinto anno de mense decembris, scilicet ante vigiliam sancti Thome apostoli per quatuor dies, eligantur quatuor probi et boni viri, quorum quilibet saltem tribus |annis| ad minus studuerit Bononie in studio et scientia medicine, per Rectorem et Consciliarios qui pro tempore fuerint, etiam si dicto tempore vel aliqua parte eius privatio, seu studij interdictum fuisset. Quorum de natione lombardorum eligantur tres et de qualibet alia natione eligantur duo, quj statutarij nominentur et sint. Et cum virtus statutorum dependeat a compositoribus et compilatoribus eorumdem, ad hoc, ut semper meliores ad tale offitium assumantur, statuerunt quod in electione talium statutariorum talis ordo servetur, quod, tempore antedicto quo fieri debebit electio de dictis statutarijs, quilibet Consciliarius, sub virtute prestiti iuramenti, debeat nominare unum, quem crediderit meliorem, quj non sit de ipsis Consciliarijs, prius sacramento prestito Rectori quod nominabit eum, quem crediderit meliorem et sufficientiorem ad talem offitium exercendum, quo nominato, fiat partitum per dominum Rectorem inter alios Consciliarios cum fabis albis et nigris, et aliter non possit fierj partitum, quod, si aliter fieret, nichil valeat. Et si talis nominatus fuerit approbatus per maiorem partem Consciliariorum, et postea aljus Consciliarius nominet alium et scruptinietur et fiat in omnibus et per omnia ut supra. Et si aliter fieret electio quam servata forma predicta, non valeat; qua electione et approbatione facta, ut supra, dominus Rector teneatur facere pubblicari sic electos, et ab eisdem et a quolibet eorum tale sacramentum exigere, quod bene et legaliter, cum omni sollicitudine et diligentia, pro conservatione et augmentatione studij medicine ad artium et scolarium in dictis scientijs Bononie studere volentium et ad honorem et bonum statum ipsius Universitatis et scolarium se congregabunt in uno ydoneo loco in domibus ecclesie beati Francisci, vel statione generalium bidellorum dicte Universitatis, et ibi, debitis horis, ibunt et stabunt sollicite et attente donec dicta statuta fuerit expleta. Facientque statuta et ordinamenta de novo que putaverint facienda, reliqua corrigent, supplebunt et emendabunt, cassabunt, et emendabunt aut vetera confirmabunt prout eis vel maiorj parti eorum pro utilitate et commodo Universitatis predicte utilius putaverint convenire, pena ipsi Rectori, qui in predictis vel aliquo predictorum negligens fuerit, viginti quinque librarum bon., et nichilominus quod per eos aliter electos et iuratos quam modo et forma predictis nichil valeat ipso iure, et pro non facto habeatur reputetur, et sit. Statutarij [302] autem predicti postquam electi fuerint, teneantur, quam citius commodo poteri[n]t, per alterum ex bidellis generalibus Universitatis per omnes scolas medicine et artium scolaribus in scolis existentibus facere proclamari per scolas, quod si esset aliquis, qui sciret vel putaret aliquid quod esset vel esse posset utile Universitati vel scolaribus antedictis, aut aliquid quod esset in dictis statutis fiendis ponendum, detrahendum aut fiendum ad commodum ipsius Universitatis, in scriptis illud porrigere teneatur et possit ipsis statutarijs vel alteri eorum examinandum, approbandum vel improbandum per eos prout putaverint convenire. Teneantur etiam incipere se congregare dicti statutarij, ut supra, omnino in dicto festo sancti, Thome pro dictis statutis revidendis et alijs faciendis, que ut supra sibi commissa sunt in eodem loco, prout voluerint, in domibus seu statione antedictis. In qua congregatione semper esse debeant Sapiens et Notarius Universitatis predicte una cum statutarijs antedictis et non alius vel alia persona preter predictos, singulis diebus et horis debitis et decentibus. Et sic congregatis statuarijs predictis, vel maiori parte eorum, per notarium predictum in presentia dicti Sapientis sibi legi faciant, incipiendo a capite statutorum presentium, quodlibet statutum per se clare et aperte et extense usque ad finem. Et si ipsis omnibus vel maiorj parti eorum Congregatorum, ut supra, aliquid addendum vel declarandum videbitur, cassandum, immutandum aut de novo faciendum, illud fiat. Et si expediens fuerit, facto partito inter eos, et sic successive, procedatur per ordinem de statuto in statutum usque ad finem dictorum statutorum. Que omnia et singula ita sollicite et attente facere teneantur predicti, quod omnia, quantum ad predicta, sint expleta per eos infra quindecim dies bona fide, sine malicia, dolo aut fraude. Prohibentes alium vel alios quam predictos esse vel esse posse in dicta congregatione quoquo modo, tempore quo predicta fierent per predictos, pena cuilibet existenti et cuilibet statutariorum patienti quadraginta solidorum pro quolibet et qualibet vice per dominum Rectorem auferenda. Et quilibet possit accusare palam et secrete et habeat tertiam partem condempnationis, seu pene predicte et in credentia teneatur. Statuentes etiam quod aliquis statutarius loco sui alium subrogare non possit, et dominus Rector, qui pro tempore fuerit, possit, teneatur et debeat, sub pena decem librarum bon., eidem per sindicos auferenda sindicatus tempore, compellere et cogere remedijs opportunis predictos statutarios ut predicta faciant cum effectu. Ad revidendum autem et ad auscultandum statuta predicta et ad faciendum ea proclamari per scolas pro publicatis et publicari, habeant statutarij predicti, elapsis dictis quindecim diebus, alios quindecim dies. Que proclamatio infra dictos alios quindecim dies per omnes et singulas scolas, tam medicorum quam artistarum et gramatice, hora qua scolares erunt in scolis omino fieri debeat. Quam proclamationem per alterum ex bidellis generalibus fieri facere teneatur dominus Rector ad petitionem dictorum statutariorum quociens fuerit requisitus, sub pena vigintiquinque librarum bon., ipsi domino Rectori et cuilibet statutario, qui in predictis vel aliquo predictorum negligens fuerit, centum solidorum bon. pro qualibet vice. Et quilibet possit accusare et denuntiare, ac teneatur sub virtute prestiti iuramenti, et habeat tertiam partem condempnationis, et in credentia teneatur ut supra. De quibus statutis fieri faciant dicti Rector et statutarij tres copias in cartis pecudinis de bona littera, bene correctas et examinatas, quarum una stare debeat in statione generalium bidellorum cum una cathena in muro murata, ita quod nullo modo inde amoveri possit, ut de eis per omnes volentes possit copia haberj, pena cuilibet amoventi de loco predicto decem librarum bon. dicte Universitati applicanda; alia vero penes Rectorem, qui pro [303] tempore fuerit, et alia penes Universitatis Sapientem. Et ea que firmata, statuta, facta, addita, diminuta seu innovata fuerint in predictis per predictos, aut maiorem partem ipsorum, modo et forma predictis, valeant et teneant, et habeant plenum robus, et statuta et pro statutis ipsius Universitatis sint et debeant ab omnibus observarj, nec possint corrigi, diminuj vel suppleri, cassari vel infringi, aut aliquo modo eis vel alicui eorum derogarj per aliquem vel aliquos, nisi modo et forma predictis de vigesimo quinto anno in vigesimumquintum annum. Statuentes insuper quod nullus possit aut valeat contra presentia statuta, vel aliqua in eis contenta, aliquid dicere, proponere vel arengare aliquo modo sub pena perpetue privationis et quinquaginta librarum bon. pro vice qualibet, quam ipso facto incurrat, et nichilominus non valeat ipso iure quod contrafieret, salvis semper in predictis et quolibet predictorum statutis aliter disponentibus, et salvo quod in casibus, in quibus per presentia statuta non foret provisum, possit per Universitatem et maiorem partem Universitatis provideri et disponi, ac super eis proponi et arengarj, predictis in aliquo non obstantibus.