ARTES Database

Archive and Repository of Texts and Statutes

Collections

Home Database Textus 1405 – Rubrica 007: De electione consciliariorum

1405 – Rubrica 007: De electione consciliariorum

Quoniam decens et conveniens est Rectorem Universitatis predicte decenti ac provido associari conscilio, et cum prudent[i]um conscilio, quociens opus fuerit, possit et valeat [223] peragenda perficere, statuerunt quod eo die, quo Rectoris fiet electio, antequam ad aliquos actus extraneos procedatur, in ipsa Universitate iuxta formam servandam in universitate in electione Rectoris, eligantur novem consciliarij per nationes ut infra su[ff]itientes, quorum quilibet debeat audivisse scientiam medicine decem octo mensibus et ad minus uno anno, etiam si dicto tempore vel aliquo intermedio aliqua privatio studij generalis seu propter aliquod interdictum studij, aliqua suspensio intervenisset. Eligantur autem de natione lombardorum tres consciliarij, de natione ultramontanorum duo, de natione Romanorum duo, de natione tuschorum duo. Ante autem quam ad electionem procedatur, teneatur quilibet, qui in electione dare voluerit et debuerit vocem, corporale sacramentum sub hac forma prestare domino Rectori, quod suo arbitrio consciliarios eliget ydoneos, nationis de qua eligi debuerint. Qui autem in consciliarium electus fuerit se excusare non valeat nec possit, nisi iusta subesset causa, per maiorem partem nationis, de qua fuerit, approbanda. Quo casu, ad alterius electionem procedatur secundum formam statutorum, pena etiam cuilibet se excusanti quadraginta solidorum bon., si non iustam, rationabilem causam proposuerit. Qua electione facta, fiat publicatio secundum quod consuetum est fieri aliarum electionum. Quorum consciliariorum offitium duret et durare debeat tribus mensibus; et circa finem dictorum trium mensium aliorum consciliariorum electio in universitate congregata, quam congregari facere teneatur Rector qui pro tempore fuerit, sub pena viginti librarum bon., fieri debat ad voces et per cedulas, ut de electione Rectoris est provisum. Providentes quod infra annum aliquis non possit esse vel in consciliarium eligi, nisi semel, si sint alij sufficientes qui eligi possint in natione eiusdem. Et si contigerit quod in provintia, de qua eligi debent consciliarij, non sint alij eligendi, possint illi qui semel sunt electi iterum eligi. Et si quam discordiam oriri contigerit circa electionem consciliariorum vel alicuius eorum, aut eis electis, liceat ipsi Rectori ex suo offitio de natione in qua seu de qua esset is, de quo seu pro quo, discordia oriretur seu orta esset, eligere consciliarium vel consciliarios quos utiliores fore putaverit pro commodo et utilitate Universitatis prefate. Item statuerunt quod omnes electi pro consciliariis teneantur iurare domino Rectori predicto servare et servari facere iuxta posse omnia et singula statuta et ordinamenta, tam facta quam fienda dicte universitatis, ac facere et procurare omnia et singula, que putaverint necessaria seu utilia pro conservatione et augmentatione Universitatis predicte ac studij scientie Medicine et artium Civitatis Bononie et scolarium ipsius. Teneatur, etiam quilibet Consciliarius dare pignora Rectori ydonea, valoris triginta solidorum bon. infra octo dies post inchoationem sui offitij ex antequam ad ipsum consciliare offitium ipse electus Consciliarius admittatur, alias pro consciliario non habeatur. Et quod Rector teneatur privare dictum Consciliarium nolentem pignus dare, pena Rectori quadraginta solidorum bon.; a qua privatione non possit restitui nisi solverit quadraginta solidos bon. Et loco talis non dantis pignus de natione, de qua ipse esset, succedat et consciliarius sit et esse intelligatur alius qui talem non dantem pignus sequens fuerit in vocibus. Qui succedens iurare et pignus dare teneatur ut supra. Item quod Notarius Universitatis predicte teneatur jnfra tertiam diem, post electionem quorumcunque consciliariorum, in scriptis ponere in statione et ad stationem generalium bidellorum bidellis generalibus dicte Universitatis omnia et singula nomina omnium et singulorum consciliariorum electorum in consciliarios et ad offitium et pro offitio consciliarie, ne etiam de eis ignorantia possit pretendi. Et quod, quandocunque fieri debuerit electio Consciliariorum, in universitate legi debeant nomina omnium [224] et singulorum consciliariorum electorum, qui ab anno citra fuissent consciliarij, per alterum ex bidellis generalibus dicte universitatis, ne propter ignorantiam aliquis eligi prohibitus in consciliarium eligeretur, pena Rectori qui in predictis negligens fuerit, quinque librarum bon. pro qualibet vice. Et si aliquis contra formam predictam electus reperiretur, electio non valeat ipso iure, et nichilominus talis electus, si renuntiaverit, penam incidat quadraginta solidorum bon. Et quilibet sub virtute prestiti juramenti, et pena viginti solidorum predicta denuntiare et notificare teneatur domino Rectori aut Universitatis predicte Sapienti. Natio autem, de qua fuerit, quam citius comode fieri poterit, teneatur et debeat eligere alium loco sui infra tres dies postquam predicta claruerint ipsi domino Rectori. Et si dicta natio ad dictum terminum noluerit eligere, tunc Rector qui pro tempore fuerit una cum consciliarijs debeat eligere infra duos dies alium de illa natione, sub pena cuilibet Rectori viginti solidorum bon., et consciliario cuilibet decem solidorum bon. Qui dominus Rector prima die sequenti, qua legerit, faciat proclamari per scolas nomina omnium et singulorum Consciliariorum sic electorum, et quod si quis est qui velit aliquid dicere vel opponere infra tertiam diem compareat coram eo. Et quia decens est et quodammodo necessarium, maxime attentis quibusdam in statutis comprehensis, ut dicti consciliarij unum caput habeat, qui, in casu necessario seu commisso per dicta statuta, possit eos facere congregari et inter eos proponere et partitum facere et cetera alia expedire que eorum iniungentur offitio, statuerunt quod quelibet natio sua vice habeat unum ex dictis consciliarijs, qui Congregator vocetur, ordine tamen retento, ut primo natio Lombardorum, secundo Ultramontanorum, tertio Romanorum, quarto Tuschorum, qui sit antiquior scolaris ipsorum Consciliariorum eiusdem nationis in studio Bononiensi, qui Congregator Consciliariorum vocetur. Duret autem eius Congregatoris offitium pro toto tempore quo ipsorum consciliariorum duraret offitium. Et sic successive semper fiat tempore electionis consciliariorum; et finito ordine supradicto dictarum nationum, reinchoetur de novo, et sit ac fiat ut supra, pena Rectori, qui negligens fuerit in predictis aut aliquo predictorum et pro qualibet vice, quadraginta solidorum bon. Offitium autem Consciliariorum et eorum Congregatoris ipsorumque iurisdictio et potestas sit et esse intelligatur quatenus et prout per ipsius Universitatis statuta reperiantur concessa. Que omnia et singula sibi imposita et imponenda per dicta statuta ipse Congregator ad sancta dei evangelia ipsi Rectori ea die qua consciliariorum electio facta fuerit, ut supra, si presens fuerit, tempore electionis, alias infra octo dies proxime secutoros, iurare teneatur servare et adimplere pura et recta fide. Verum quia Repetitores tam gramatice quam loyce sunt multis, varijs et diversis negocijs et causis impediti, maxime propter curam et sollicitudinem quam habent necesse habere erga suos scolares, et sic alij extraneis actibus commode vacare non possunt, et si eligerentur in Rectorem aut Consciliarios vel syndicos possent ex hoc magnum sentire incomodum, prohibuerunt aliquem Repetitorem gramatice seu loyce, vel aliquem scolarem studentem in cyrugia vel in eadem praticantem, in Rectorem nec pro Rectore, ut in Consciliarium vel pro Consciliario, in Syndicum vel pro Syndico eligi vel assumi, intelligendo illum Repetitorem, ut supra, qui tempore electionis fiende aut ante per sex menses continue fuerit Repetitor publice. Statuentes insuper quod Consciliarij supradicti et ipsorum Congregator teneantur ad omnem requisitionem fiendam de eis de mandato domini Rectoris se congregari ad stationem generalium bidellorum, et in quolibet alio loco in quo se congregari possint vel debeant secundum formam statutorum. Et inde non discedere donec expleta fuerint ea, pro quibus fuerint [225] convocati et congregati, sub pena decem solidorum pro quolibet et qualibet vice, nisi iustam et rationabilem causam habuerint. Item quod nullus possit Universitatem facere congregari sine licentia Rectoris, sub pena perpetue privationis et quinquaginta librarum bon., et viginti quinque cuilibet qui se congregaverit. Salvo quod Congregator et Consciliari possint illam facere congregari secundum quod reperietur eis concessum per aliqua statuta, et aliter non, sub eadem pena; ymmo contra predicta eo facto intelligatur privatus et condempnatus.

 

Francesco Cagliani